Τσιγάρα: Στα 6,50 ευρώ μπορεί να φτάσει το πακέτο στην Ελλάδα – Τι σχεδιάζει η ΕΕ

ΕΛΛΑΔΑ. Μπροστά στο ενδεχόμενο σημαντικών ανατιμήσεων στα τσιγάρα βρίσκονται οι καταναλωτές στην Ελλάδα, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει αλλαγές στη φορολογία των καπνικών προϊόντων, οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν αισθητά τις τιμές.

Η προσοχή στρέφεται στη συνεδρίαση του ECOFIN στις 9 Νοεμβρίου, με τη φορολογία των καπνικών να βρίσκεται, σύμφωνα με το iefimerida.gr, μεταξύ των ζητημάτων που αναμένεται να συζητηθούν.

Εφόσον εφαρμοστούν οι αυξήσεις των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών που εξετάζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η τιμή δημοφιλών πακέτων τσιγάρων στην Ελλάδα θα μπορούσε να φτάσει τα 6,50 ευρώ, από περίπου 4,80 ευρώ σήμερα.

Πρόκειται για ενδεχόμενη επιβάρυνση 1,70 ευρώ ανά πακέτο, δηλαδή περίπου 35%. Ωστόσο, δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για τις νέες φορολογικές επιβαρύνσεις και, κατά συνέπεια, για τις τιμές που θα προκύψουν.

Τι θέλει να αλλάξει η Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει την αναθεώρηση του πλαισίου φορολόγησης των καπνικών προϊόντων, το οποίο βασίζεται σε ελάχιστα όρια που παραμένουν αμετάβλητα από το 2014.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει αύξηση των κατώτατων συντελεστών Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, ώστε να περιοριστούν οι μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών.

Παράλληλα, προβλέπεται να ενταχθούν στο κοινό φορολογικό πλαίσιο προϊόντα που έχουν αναπτυχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, όπως:

• Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα υγρά αναπλήρωσης.
• Τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού.
• Τα σακουλάκια νικοτίνης.

Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης αυστηρότερη παρακολούθηση της διακίνησης ακατέργαστου καπνού, με στόχο τον περιορισμό του παράνομου εμπορίου.

Η αναθεώρηση εντάσσεται και στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τη δημόσια υγεία, η οποία θέτει ως στόχο τη μείωση της χρήσης καπνού σε ποσοστό κάτω του 5% του πληθυσμού έως το 2040.

Γιατί η Ελλάδα κινδυνεύει με μεγαλύτερες αυξήσεις

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι αλλαγές ενδέχεται να έχουν μεγαλύτερη επίδραση.

Όπως αναφέρει το iefimerida.gr, επικαλούμενο μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία θα χρειάζονταν αύξηση άνω του 80% στους σχετικούς ελάχιστους συντελεστές Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, προκειμένου να ανταποκριθούν στα αναθεωρημένα όρια που εξετάζονται.

Η ελληνική πλευρά έχει εκφράσει επιφυλάξεις απέναντι σε μια απότομη αύξηση, επιδιώκοντας μεταβατικό διάστημα εφαρμογής. Μεταξύ των βασικών ανησυχιών βρίσκονται η επιβάρυνση των καταναλωτών και ο κίνδυνος ενίσχυσης του λαθρεμπορίου.

Πόσο κοστίζουν σήμερα τα τσιγάρα στην Ελλάδα και στην Ευρώπη

Οι διαφορές στις τιμές των τσιγάρων μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Tax Foundation Europe για το 2026, η ακριβότερη χώρα είναι η Ιρλανδία, όπου η μέση τιμή ενός πακέτου 20 τσιγάρων φτάνει τα 16,04 ευρώ, ενώ ακολουθούν η Γαλλία με 12,07 ευρώ, το Βέλγιο με 11,14 ευρώ και η Ολλανδία με 10,52 ευρώ.

Στη Γερμανία η μέση τιμή διαμορφώνεται στα 7,33 ευρώ, ενώ στην Ιταλία βρίσκεται στα 5,40 ευρώ. Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται στα 6,56 ευρώ ανά πακέτο.

Αντίθετα, η Ελλάδα καταγράφει μέση τιμή 4,20 ευρώ, η Πολωνία 4,13 ευρώ, ενώ η χαμηλότερη τιμή μεταξύ των χωρών της ΕΕ καταγράφεται στη Βουλγαρία, με 3,12 ευρώ ανά πακέτο.

Από τα 4,20 ευρώ, τα 3,55 είναι φόροι

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πόσο μεγάλο μέρος της τιμής ενός πακέτου αποτελείται ήδη από φόρους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Tax Foundation Europe, στην Ελλάδα ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε 2,74 ευρώ ανά πακέτο 20 τσιγάρων.

Μαζί με τον ΦΠΑ, η συνολική φορολογική επιβάρυνση φτάνει τα 3,55 ευρώ, δηλαδή το 84,66% της μέσης λιανικής τιμής των 4,20 ευρώ.

Με άλλα λόγια, από κάθε 4,20 ευρώ που πληρώνει ένας καταναλωτής για το μέσο πακέτο, περίπου 3,55 ευρώ αντιστοιχούν σε φόρους.

Αντίστοιχα, σε επίπεδο ΕΕ, οι συνολικοί φόροι ανέρχονται κατά μέσο όρο σε 5,40 ευρώ, επί μέσης τιμής 6,56 ευρώ.

Ελλάδα: Πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο η καθημερινή χρήση καπνού και νικοτίνης

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η χρήση καπνού και συναφών προϊόντων νικοτίνης παραμένει διαδεδομένη στην Ευρώπη.

Όπως παρουσιάζει το euperspectives.eu, το 16,5% των κατοίκων της ΕΕ ηλικίας 16 ετών και άνω χρησιμοποιούσε καθημερινά τέτοια προϊόντα το 2025, έναντι 17,5% τρία χρόνια νωρίτερα.

Στην Ελλάδα το ποσοστό έφτανε το 22,6%, σημαντικά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Την υψηλότερη καθημερινή χρήση κατέγραφε η Βουλγαρία με 26,3%, ενώ ακολουθούσαν η Σουηδία με 23,9% και η Κροατία με 23,6%. Στον αντίποδα, η Ολλανδία βρισκόταν στο 9,9%.

Τα στοιχεία αφορούν όχι μόνο τα συμβατικά τσιγάρα, αλλά και ηλεκτρονικά τσιγάρα, προϊόντα θερμαινόμενου καπνού και σακουλάκια νικοτίνης.

Σε επίπεδο ΕΕ, καθημερινή χρήση δήλωνε το 20,8% των ανδρών και το 12,6% των γυναικών, ενώ το υψηλότερο ποσοστό, 21,3%, καταγραφόταν στις ηλικίες 35 έως 49 ετών.

Τι σχεδιάζει η Γερμανία: Έως 11,36 ευρώ το πακέτο το 2030

Παράλληλα με τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ορισμένες χώρες εξετάζουν ή προωθούν ξεχωριστές αυξήσεις στη φορολογία των καπνικών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γερμανία, όπου, σύμφωνα με το euronews.com για τη σχετική νομοθετική πρωτοβουλία, η τιμή ενός τυπικού πακέτου 20 τσιγάρων θα μπορούσε να αυξηθεί σταδιακά από περίπου 8,05 ευρώ σήμερα σε 11,36 ευρώ το 2030.

Ο σχεδιασμός προβλέπει ενδεικτικά τιμή 8,77 ευρώ το 2027, 9,56 ευρώ το 2028 και 10,42 ευρώ το 2029.

Η γερμανική κυβέρνηση προσδοκά επιπλέον φορολογικά έσοδα 12 δισ. ευρώ σε βάθος τετραετίας.

Πρόκειται, ωστόσο, για εθνικό φορολογικό σχεδιασμό της Γερμανίας, ο οποίος είναι διαφορετικός από την υπό συζήτηση αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας.

Ο φόβος για αύξηση του λαθρεμπορίου

Ένα από τα βασικά ζητήματα που συνοδεύουν τη συζήτηση για τους νέους φόρους είναι η πιθανή ενίσχυση της παράνομης αγοράς καπνικών προϊόντων.

Το Tax Foundation Europe, επικαλούμενο εκτιμήσεις της KPMG, αναφέρει ότι το 2024 καταναλώθηκαν στην ΕΕ περισσότερα από 38 δισεκατομμύρια παράνομα τσιγάρα, με εκτιμώμενη απώλεια φορολογικών εσόδων 14,9 δισ. ευρώ.

Αντίστοιχα, σε άρθρο ανάλυσης του The Parliament Magazine επισημαίνεται ότι οι φορολογικές αλλαγές χρειάζεται να συνοδευτούν από αποτελεσματικότερους τελωνειακούς ελέγχους, ιδιαίτερα για τα παράνομα ηλεκτρονικά τσιγάρα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, σε διεθνή τελωνειακή επιχείρηση κατασχέθηκαν περισσότερα από 94 εκατομμύρια τεμάχια προϊόντων, ενώ μελέτη του Fraunhofer εκτίμησε την παράτυπη αγορά ηλεκτρονικών τσιγάρων στην ΕΕ στα 6,6 δισ. ευρώ.

Ο προβληματισμός είναι ότι μεγάλες διαφορές τιμών μεταξύ νόμιμων και παράνομων προϊόντων ενδέχεται να στρέψουν μέρος των καταναλωτών στη μη ελεγχόμενη αγορά.

Από την άλλη πλευρά, η αυξημένη φορολογία αποτελεί εργαλείο πολιτικής δημόσιας υγείας, καθώς οι υψηλότερες τιμές μπορούν να αποθαρρύνουν την έναρξη του καπνίσματος και να ενθαρρύνουν τη διακοπή του.