Έρευνα: Οι «δύσκολοι» άνθρωποι μας γερνάνε πιο γρήγορα
Έρευνα δείχνει ότι οι «δύσκολες» κοινωνικές σχέσεις συνδέονται με ταχύτερη βιολογική γήρανση. Ιδιαίτερα έντονη φαίνεται η επίδραση όταν πρόκειται για συγγενείς, ενώ καθοριστικός παράγοντας θεωρείται το χρόνιο στρες
ΚΟΣΜΟΣ. Η παρουσία ανθρώπων που δημιουργούν συνεχώς προβλήματα ή κάνουν τη ζωή πιο δύσκολη ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά την υγεία και να επιταχύνει τη διαδικασία της γήρανσης, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences.
Οι ερευνητές εξέτασαν τις κοινωνικές σχέσεις και διαπίστωσαν ότι οι λεγόμενοι «hasslers» – άτομα που δημιουργούν εντάσεις ή δυσκολίες στην καθημερινότητα – αποτελούν συχνό στοιχείο των κοινωνικών δικτύων των ανθρώπων. Όπως αναφέρεται στη μελέτη, τέτοιες «αρνητικές σχέσεις δεν είναι σπάνιες» και θεωρούνται διαχρονικό χαρακτηριστικό της κοινωνικής ζωής.
Πόσο συχνοί είναι οι «hasslers»
Σχεδόν το 30% των ατόμων που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν ότι έχουν τουλάχιστον ένα τέτοιο άτομο στο κοινωνικό τους περιβάλλον. Συνήθως πρόκειται για πρόσωπα που βρίσκονται στην περιφέρεια του κοινωνικού κύκλου και όχι στον στενό πυρήνα φίλων.
Οι λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι συνεχίζουν να διατηρούν αυτές τις σχέσεις ποικίλλουν. Σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται για συγγενείς, ενώ συχνά τέτοιες σχέσεις αφορούν συναδέλφους ή συγκατοίκους, όπου υπάρχει ένα στοιχείο υποχρέωσης ή αναγκαστικής συνύπαρξης.
Η επίδραση στη γήρανση
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, όσο περισσότερα τέτοια άτομα υπάρχουν στο κοινωνικό δίκτυο ενός ανθρώπου, τόσο αυξάνεται ο ρυθμός βιολογικής γήρανσης.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι κάθε «hassler» συνδέεται με αύξηση του ρυθμού γήρανσης κατά περίπου 1,5%. Με διαφορετικό τρόπο υπολογισμού, αυτό αντιστοιχεί περίπου σε εννέα μήνες μεγαλύτερης βιολογικής ηλικίας για κάθε επιπλέον δύσκολη σχέση.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος, αλλά καταγράφει μια συσχέτιση μεταξύ αυτών των αρνητικών σχέσεων και της ταχύτητας γήρανσης.
Ο ρόλος του στρες
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι οι δύσκολες σχέσεις λειτουργούν ως χρόνια πηγή στρες. Το διαρκές στρες μπορεί να επιταχύνει τη βιολογική γήρανση και να συμβάλει στη σταδιακή επιδείνωση των φυσιολογικών λειτουργιών του οργανισμού, επηρεάζοντας την ευαλωτότητα σε ασθένειες αλλά και τη μακροζωία.
Οι συγγενείς φαίνεται να επηρεάζουν περισσότερο
Η έρευνα διαπίστωσε ότι οι συγγενικές σχέσεις με τέτοια άτομα παρουσιάζουν την πιο ισχυρή και σταθερή συσχέτιση με την επιτάχυνση της γήρανσης.
Αντίθετα, η παρουσία «δύσκολου» συζύγου δεν εμφάνισε σημαντική συσχέτιση με τους βιολογικούς δείκτες γήρανσης. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στη σύνθετη φύση της συζυγικής σχέσης, όπου συνυπάρχουν ταυτόχρονα υποστήριξη και υποχρέωση.
Η σημασία των θετικών σχέσεων
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι, όπως οι θετικές κοινωνικές σχέσεις μπορούν να προστατεύσουν από την επιδείνωση που σχετίζεται με την ηλικία, έτσι και οι αρνητικές σχέσεις ενδέχεται να λειτουργούν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Για τον λόγο αυτόν, η μείωση της έκθεσης στο στρες – είτε προέρχεται από εξωτερικές πιέσεις είτε από δύσκολες διαπροσωπικές σχέσεις – θεωρείται σημαντικός παράγοντας για τη διατήρηση της υγείας.