Εορτολόγιο 1 Ιουνίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Εορτολόγιο: Αγίου Πνεύματος, Μάρτυς Ιουστίνος ο Φιλόσοφος και οι συν αυτώ και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία
Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 1 Ιουνίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:
- Γεράκης, Γερακίνα
- Ευέλπιστος, Ευελπίστη
- Ιουστίνος
- Κορίνος, Κορίνα
- Πύρρος, Πύρρα
- Τριάδα
Εορτολόγιο: Αγίου Πνεύματος, Μάρτυς Ιουστίνος ο Φιλόσοφος και οι συν αυτώ και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία
Αγίου Πνεύματος
Στην Ορθόδοξη θεολογία, το Άγιο Πνεύμα δεν είναι μια αφηρημένη δύναμη, αλλά το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας που «συγκροτεί όλο τον θεσμό της Εκκλησίας» και ζωοποιεί την προσωπική πνευματική ζωή.
Ονομάζεται και Παράκλητος, εκείνος δηλαδή που καλείται κοντά μας για βοήθεια, ο παρηγορητής. Ο ρόλος του στη ζωή του πιστού είναι η καθοδήγηση, με τον φωτισμό του νου για την κατανόηση των Γραφών και τη λήψη σωστών αποφάσεων, η παρηγοριά, δίδοντας εσωτερική ειρήνη και δύναμη στις θλίψεις και τις δοκιμασίες, και ο αγιασμός κάθε χριστιανού.
Κάθε πιστός βιώνει την προσωπική του Πεντηκοστή μέσω του Μυστηρίου του Χρίσματος. Με τη φράση «Σφραγίς δωρεάς Πνεύματος Αγίου», ο πιστός λαμβάνει τα απαραίτητα χαρίσματα για να ζήσει χριστιανικά, το δε Άγιο Πνεύμα είναι αυτό που καθιστά τον άνθρωπο «ναό του Θεού». Η παρουσία Του στη ζωή ενός ανθρώπου αποδεικνύεται από τον «καρπό» του, όπως τον περιγράφει ο απ. Παύλος: αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότητα, αγαθωσύνη, πίστη, πραότητα, εγκράτεια.

Το Άγιο Πνεύμα είναι αυτό που «συνεργάζεται» στην προσευχή μας. Όπως διδάσκουν οι Πατέρες, δεν μπορούμε καν να ομολογήσουμε τον Χριστό ως Θεό χωρίς τον φωτισμό του Πνεύματος. Επίσης, είναι ο χορηγός της μετάνοιας, καθώς αυτό ελέγχει τη συνείδηση και οδηγεί τον άνθρωπο στην αυτογνωσία. Ο άγ. Σεραφείμ του Σαρώφ, ένας από τους γνωστότερους πανορθόδοξους αγίους, δίδαξε ότι «ο σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος». Όλη η ασκητική (νηστεία, προσευχή, ελεημοσύνη κ.λπ.) και όλες οι αρετές είναι απλώς τα μέσα για να «γεμίσει» ο άνθρωπος από τη θεία χάρη και να ενωθεί με τον Θεό (θέωση). Γι’ αυτό και είναι χαρακτηριστική η προσευχή προς το Άγιο Πνεύμα, με την οποία ξεκινά κάθε ακολουθία και κάθε ατομική προσευχή: «Βασιλεύ Ουράνιε, Παράκλητε, το Πνεύμα της Αληθείας, ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών, ο θησαυρός των αγαθών και ζωής χορηγός, ελθέ και σκήνωσον εν ημίν και καθάρισον ημάς από πάσης κηλίδος και σώσον, Αγαθέ, τας ψυχάς ημών».
Μάρτυς Ιουστίνος ο Φιλόσοφος και οι συν αυτώ
Γεννημένος στις αρχές του 2ου αιώνα στη Φλαβία Νεάπολη, τη σημερινή Ναμπλούς της βόρεια Δυτικής Όχθης του Ιορδάνου, είναι μία από τις πλέον εμβληματικές προσωπικότητες των πρώτων χρόνων του Χριστιανισμού, καθώς υπήρξε από τους πρώτους που προσπάθησε να γεφυρώσει την ελληνική φιλοσοφία με την πίστη της Εκκλησίας και ένας από τους σημαντικότερους Απολογητές.

Έχοντας ελληνική καταγωγή, με εγκύκλιες σπουδές στην ελληνική γλώσσα και εθνικός στο θρήσκευμα, από τα νεανικά του χρόνια ασχολήθηκε με τη μελέτη και ανάλυση των φιλοσοφικών διδαγμάτων και σχολών της εποχής του. Ειδικότερα διάβασε το έργο των Στωϊκών, συγχρωτίστηκε με τους Περιπατητικούς και τους Πυθαγόρειους, αλλά ενθουσιάστηκε περισσότερο με τις διδασκαλίες της Σχολής του Πλάτωνα. Ωστόσο, η συνάντησή του με κάποιον ηλικιωμένο χριστιανό σε μια παραλία και η μακρά συνομιλία μαζί του τον ώθησε να στραφεί στη μελέτη των Προφητών και του Ευαγγελίου. Βαπτίστηκε Χριστιανός περί το 130, αλλά δεν σταμάτησε να ασκεί τη φιλοσοφία, υποστηρίζοντας ότι η ενασχόληση με αυτήν αποτελεί το παιδαγωγικό μέσο των Ελλήνων για να φτάσουν στον Χριστό, κάτι ανάλογο με αυτό που τηρούν οι Εβραίοι με τους Νόμους τους. Μάλιστα, ακόμα και μετά τη βάπτισή του, συνέχισε να φορά τον τρίβωνα, τον μανδύα των φιλοσόφων, διότι κατ’ αυτόν, ο Χριστιανισμός είναι «η μόνη ασφαλής και χρήσιμη φιλοσοφία».
Εισήγαγε, επίσης, την έννοια του «Σπερματικού Λόγου», θεωρώντας ότι «σπόροι» της αλήθειας του Θεού υπήρχαν στους αρχαίους φιλοσόφους (όπως ο Σωκράτης και ο Ηράκλειτος), τους οποίους και αποκαλούσε «χριστιανούς προ Χριστού». Με εφόδια τον φιλοσοφικό λόγο, τη ρητορική και την πίστη του ξεκίνησε μακρές περιοδείες κηρύττοντας και διδάσκοντας, φθάνοντας μέχρι τη Ρώμη όπου ίδρυσε φιλοσοφική σχολή. Πέρα από τη θρησκευτική διδασκαλία, αγωνίστηκε για την καταπολέμηση των αιρέσεων και των οπαδών τους, τους οποίους αποκαλούσε «λύκους μεταμφιεσμένους σε πρόβατα».
Ως απολογητής του Χριστιανισμού έγραψε τις περίφημες «Απολογίες» του, απευθυνόμενος στους αυτοκράτορες Αντωνίνο τον Ευσεβή (138 – 161) και Μάρκο Αυρήλιο (161 – 180), εξηγώντας ότι οι χριστιανοί δεν είναι εχθροί του κράτους αλλά πρότυπα ηθικής. Μάλιστα, στην Α΄ Απολογία του (155) καταθέτει σημαντικές πληροφορίες για το πώς τελούσαν τη Θεία Ευχαριστία τον 2ο αιώνα, kαταγγέλθηκε, όμως, από τον κυνικό φιλόσοφο Κρήσκη, ο οποίος, φοβούμενος μήπως χάσει τους μαθητές του που φυλλορροούσαν προς τη σχολή του Ιουστίνου, του απέδωσε ψευδείς κατηγορίες, κι έτσι, περί το 165, ο Ιουστίνος συνελήφθη με έξη μαθητές του, τον Χαρίτωνα, την παρθένο Χαριστώ, τον Ευέλπιστο, τον Ιέρακα, τον Παίονα και τον Λιβεριανό. Κατά την ανάκρισή τους ενώπιον του Επάρχου Ρώμης Ρούστικου, όχι μόνον παρέμειναν αμετακίνητοι στην πίστη τους, αλλά με επιχειρήματα και στηριζόμενοι στο Ευαγγέλιο κατέρριψαν την πίστη στα είδωλα και τους θεούς, με αποτέλεσμα τον θάνατο δια αποκεφαλισμού.
Σημαντικό ήταν και το συγγραφικό έργο του Αγίου Ιουστίνου. Ο «Διάλογος προς Τρύφωνα Ιουδαίον» είναι το εκτενέστερο έργο του Ιουστίνου και θεωρείται η αρχαιότερη σωζόμενη χριστιανική απολογία απέναντι στον Ιουδαϊσμό. Πρόκειται για την καταγραφή μιας συζήτησης δύο ημερών του ιδίου με τον ως άνω μορφωμένο Ιουδαίο. Τα κεντρικά σημεία του διαλόγου είναι: Η Ταυτότητα του Χριστού: Ο Ιουστίνος προσπαθεί να αποδείξει ότι ο Ιησούς είναι ο αναμενόμενος Μεσσίας και Λόγος του Θεού, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά αποσπάσματα από την Παλαιά Διαθήκη. Ο Νόμος και η Χάρη: Υποστηρίζει ότι ο Μωσαϊκός Νόμος (περιτομή, Σάββατο, θυσίες) είχε προσωρινό χαρακτήρα και καταργήθηκε με την έλευση του Χριστού, ο οποίος έφερε την «Καινή Διαθήκη». «Ο Ισραήλ του Θεού»: Τονίζει την ιδέα ότι η Εκκλησία είναι ο «αληθινός πνευματικός Ισραήλ», καθώς οι χριστιανοί είναι πλέον οι κληρονόμοι των επαγγελιών του Θεού.
Παρά τις έντονες θεολογικές διαφωνίες, ο διάλογος διεξάγεται με αξιοσημείωτο σεβασμό και ευγένεια, ωστόσο, στο τέλος ο Τρύφωνας δεν βαπτίζεται, αλλά οι δύο άνδρες αποχωρίζονται με φιλία, έχοντας κερδίσει ο ένας την εκτίμηση του άλλου. Το έργο αυτό είναι πολύτιμο για τους ιστορικούς, καθώς μας δίνει πληροφορίες για το πώς ερμήνευαν οι πρώτοι χριστιανοί τις προφητείες.
Τιμάται επίσης η μνήμη: μάρτυρος Νέωνος, Πύρρου επισκόπου, μάρτυρος Θεσπεσίου, μαρτύρων Φελινού και Γρατινιανού, μάρτυρος Ισχυρίωνος και των συν αυτώ, ιερομαρτύρων Ρεβεριανού και Παύλου μάρτυρος Κρεσκεντιανού, μάρτυρος Φίρμου, μάρτυρος Πρόκλου, μάρτυρος Σεκούνδου, μάρτυρος Γερασίμου, Φορτουνάτου πρεσβυτέρου, οσίου Καρπασίου των Λερίνων, οσίου Ρουαδανού της Κορνουάλης, Ουϊστάνου του εξ Αγγλίας, οσίου Αγαπητού του Αναργύρου και Ιαματικού του εκ Ρωσσίας, οσίου Διονυσίου του Γλουσέτσκ, οσιομάρτυρος Σίου του εκ Γεωργίας, οσιομαρτύρων Δαβίδ, Γαβριήλ και Παύλου των εκ Γεωργίας.
Πηγή: kathimerini.gr