«Κάθε φορά που προσπαθώ να του μιλήσω για ένα πρόβλημα, καταλήγουμε να τσακωνόμαστε»
Γιατί μια απλή συζήτηση ανάμεσα σε δύο συντρόφους μπορεί να εξελιχθεί σε καβγά; Τι αποκαλύπτουν επιστημονικές έρευνες για τη σημασία των πρώτων τριών λεπτών και πώς μπορούμε να διαχειριζόμαστε καλύτερα τις διαφωνίες στη σχέση μας.
Έχετε σκεφτεί πολλές φορές πώς θα μιλήσετε στον σύντροφό σας για κάτι που σας ενοχλεί. Έχετε επιλέξει προσεκτικά τις λέξεις σας, προσπαθώντας να αποφύγετε τις παρεξηγήσεις. Κι όμως, μόλις ξεκινήσει η συζήτηση, οι τόνοι ανεβαίνουν.
Μια παρατήρηση παρερμηνεύεται, ο ένας αισθάνεται ότι δέχεται επίθεση και ο άλλος ότι δεν ακούγεται. Μέσα σε λίγα λεπτά, μια συζήτηση για τις δουλειές του σπιτιού, τα χρήματα ή τον χρόνο που περνά το ζευγάρι μαζί μετατρέπεται σε καβγά.
Στο τέλος, το αρχικό πρόβλημα μπορεί να έχει μείνει άλυτο. Και την επόμενη φορά, η σκέψη μιας νέας σύγκρουσης κάνει ακόμη δυσκολότερο να ανοίξει η συζήτηση.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η ψυχολόγος Maryanne L. Fisher, σε άρθρο της στο Psychology Today, παρουσιάζει επιστημονικές έρευνες που δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο ξεκινά μια δύσκολη συζήτηση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εξέλιξή της.
Γιατί τα πρώτα τρία λεπτά έχουν σημασία
Όταν κάτι μας απασχολεί για μέρες, είναι φυσικό να θέλουμε να εκφράσουμε αμέσως όσα αισθανόμαστε. Ωστόσο, αυτό που εμείς θεωρούμε έκφραση απογοήτευσης μπορεί να ακουστεί στον σύντροφό μας σαν κατηγορία.
Μια μελέτη των ερευνητών Sybil Carrère και John Gottman, που δημοσιεύθηκε το 1999, εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο 124 νεαρά παντρεμένα ζευγάρια συζητούσαν ένα ζήτημα που προκαλούσε διαφωνία.
Έξι χρόνια αργότερα, 17 από αυτά τα ζευγάρια είχαν χωρίσει.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα ζευγάρια που τελικά χώρισαν είχαν την τάση να ξεκινούν τις συγκρούσεις τους με περισσότερη αρνητικότητα και λιγότερη ζεστασιά.
Μάλιστα, τα πρώτα τρία λεπτά της συζήτησης περιείχαν στοιχεία που βοηθούσαν στην πρόβλεψη της μελλοντικής πορείας της σχέσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας καβγάς ή μια άσχημη αρχή οδηγεί αναπόφευκτα στον χωρισμό. Δείχνει, όμως, πόσο σημαντικό μπορεί να είναι το κλίμα που δημιουργείται από την πρώτη στιγμή.
Όταν ο ένας πιέζει και ο άλλος απομακρύνεται
Πολλές συγκρούσεις στα ζευγάρια ξεκινούν επειδή οι δύο σύντροφοι έχουν διαφορετικές ανάγκες ή προσδοκίες.
Για παράδειγμα, ο ένας μπορεί να επιθυμεί περισσότερο χρόνο μαζί, ενώ ο άλλος χρειάζεται περισσότερο προσωπικό χώρο. Ή μπορεί να διαφωνούν για το πώς πρέπει να μοιράζονται οι καθημερινές υποχρεώσεις.
Όταν εμφανίζεται η ένταση, υπάρχει ο κίνδυνος ο καθένας να επικεντρωθεί αποκλειστικά στη δική του δυσαρέσκεια.
Έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος: όσο περισσότερο ο ένας πιέζει για αλλαγή, τόσο περισσότερο ο άλλος αμύνεται ή αποσύρεται από τη συζήτηση.
Σύμφωνα με μετα-ανάλυση 74 μελετών, στις οποίες συμμετείχαν περισσότεροι από 14.000 άνθρωποι, αυτό το μοτίβο επικοινωνίας συνδέεται με χαμηλότερη ικανοποίηση από τη σχέση και περισσότερες δυσκολίες στην επικοινωνία.
Πώς να ξεκινήσετε μια δύσκολη συζήτηση χωρίς να καταλήξει σε καβγά
Η Maryanne L. Fisher επισημαίνει ότι ένα από τα πρώτα πράγματα που χρειάζεται να προσέξουμε είναι η στιγμή που επιλέγουμε να μιλήσουμε.
Αν ο σύντροφός μας μόλις επέστρεψε εξαντλημένος από τη δουλειά ή είναι απασχολημένος με κάποια υποχρέωση, ίσως δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για ένα δύσκολο θέμα.
Είναι προτιμότερο να επιλέγεται μια στιγμή κατά την οποία και οι δύο έχουν χρόνο και διάθεση να ακούσουν.
Εξίσου σημαντικός είναι ο τρόπος με τον οποίο διατυπώνουμε αυτό που μας ενοχλεί.
Αντί για μια φράση όπως «Δεν με ακούς ποτέ», μπορούμε να εξηγήσουμε πώς αισθανόμαστε και τι θα θέλαμε να αλλάξει.
Για παράδειγμα: «Όταν προσπαθώ να σου μιλήσω και η συζήτηση διακόπτεται, αισθάνομαι ότι δεν μπορώ να εκφράσω αυτό που με απασχολεί».
Η διαφορά βρίσκεται στο ότι η δεύτερη διατύπωση περιγράφει ένα συναίσθημα και μια ανάγκη, χωρίς να χαρακτηρίζει συνολικά τη συμπεριφορά του άλλου.
Σκοπός δεν είναι να αποφεύγουμε τα προβλήματα, αλλά να μπορούμε να τα συζητάμε χωρίς ο συνομιλητής μας να αισθάνεται ότι δέχεται επίθεση.
Τι αλλάζει όταν βλέπουμε τη διαφωνία από την πλευρά ενός τρίτου
Μια ακόμη προσέγγιση είναι να προσπαθήσουμε να δούμε τη διαφωνία με μεγαλύτερη απόσταση.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2013, ερευνητές παρακολούθησαν 120 παντρεμένα ζευγάρια για δύο χρόνια.
Ορισμένοι συμμετέχοντες κλήθηκαν να σκεφτούν τις συγκρούσεις τους από την οπτική ενός ουδέτερου παρατηρητή, ο οποίος ενδιαφέρεται για την ευημερία και των δύο συντρόφων.
Η άσκηση πραγματοποιήθηκε μόλις τρεις φορές μέσα σε έναν χρόνο και συνέβαλε στη διατήρηση της ικανοποίησης από τον γάμο.
Πριν από μια δύσκολη συζήτηση, λοιπόν, μπορεί να βοηθήσει μια απλή ερώτηση: «Πώς θα έβλεπε αυτή την κατάσταση κάποιος που θέλει το καλό και των δύο;»
Η αλλαγή οπτικής δεν εγγυάται ότι θα αποφευχθούν όλες οι διαφωνίες. Ορισμένα προβλήματα χρειάζονται χρόνο και περισσότερες από μία συζητήσεις.
Μπορεί, όμως, να βοηθήσει το ζευγάρι να αντιμετωπίσει το πρόβλημα ως κάτι που χρειάζεται να λύσουν μαζί και όχι ο ένας τον άλλον ως αντίπαλο.
