Όσοι δεν αλλάζουν δουλειά για χρόνια έχουν αυτά τα 3 χαρακτηριστικά

Οι άνθρωποι που κάνουν την ίδια δουλειά εδώ και πολλά χρόνια δεν είναι απαραίτητα παραιτημένοι. Σύμφωνα με ειδικούς, συχνά διαθέτουν τρία σπάνια χαρακτηριστικά που εξηγούν την επιλογή τους να παραμείνουν στην ίδια θέση.

Ανεξάρτητα από τις συνθήκες της αγοράς εργασίας ή τις ευκαιρίες που προκύπτουν, κάποιοι εργαζόμενοι επιλέγουν να μείνουν στο ίδιο πόστο για δεκαετίες. Και αυτή η απόφαση δεν είναι τυχαία.

Το να εργάζεται κανείς είκοσι ή και τριάντα χρόνια στο ίδιο γραφείο, στην ίδια ομάδα – παρακολουθώντας διαρκώς συναδέλφους να έρχονται και να φεύγουν – σε μια εποχή όπου η επαγγελματική αλλαγή κάθε τέσσερα χρόνια θεωρείται σχεδόν κανόνας, προκαλεί τόσο θαυμασμό όσο και απορίες. Για κάποιους είναι δείγμα αφοσίωσης· για άλλους ένδειξη έλλειψης φιλοδοξίας ή τόλμης.

Πίσω από αυτές τις γρήγορες κρίσεις κρύβεται ένα ουσιαστικό ψυχολογικό ερώτημα: τι ωθεί έναν άνθρωπο να «ριζώνει» στην ίδια θέση για τόσο μεγάλο διάστημα – ακόμη και για ολόκληρη την επαγγελματική του ζωή; Πρόκειται για φόβο αλλαγής; Ανάγκη για ασφάλεια; Στρατηγική υπομονή; Επιθυμία για βαθιά γνώση και έλεγχο; Ή μήπως ένας συνδυασμός όλων αυτών;

Τα ψυχολογικά δυνατά σημεία όσων μένουν σταθεροί

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που εντοπίζονται συχνά είναι η έντονη ανάγκη για σταθερότητα, τόσο υλική όσο και συναισθηματική. Τα άτομα αυτά εκτιμούν ιδιαίτερα το να γνωρίζουν τους κώδικες, τις σχέσεις και τις άγραφες ισορροπίες μέσα στον οργανισμό όπου εργάζονται.

Όπως επισημαίνει η ειδικός σε επαγγελματικές τάσεις Samantha Ettus στο Forbes:
«Σήμερα η αφοσίωση προς μια εταιρεία είναι σπάνια, οπότε όταν βλέπω κάποιον που έχει μείνει πάνω από τρία χρόνια στην προηγούμενη δουλειά του, αυτό έχει σημασία».

Η αφοσίωση αυτή συνοδεύεται συχνά από έντονο αίσθημα καθήκοντος και μακροχρόνια εμπλοκή σε συλλογικά έργα.

Ένα δεύτερο στοιχείο είναι η αγάπη για τη βαθιά γνώση και την εξειδίκευση. Οι ψυχολόγοι μιλούν για «κρυσταλλωμένη νοημοσύνη» — τη συσσωρευμένη, λεπτομερή κατανόηση του αντικειμένου και του επαγγελματικού περιβάλλοντος. Οι εργαζόμενοι αυτοί θυμούνται παλιές κρίσεις, ξεχασμένους συνεργάτες, λύσεις που δοκιμάστηκαν πριν από δέκα ή είκοσι χρόνια. Με τον χρόνο δημιουργούν δίκτυα εμπιστοσύνης εντός της εταιρείας, ικανά να επιλύσουν ένα πρόβλημα με ένα μόνο τηλεφώνημα.

Η Stephanie Cartin, επίσης στο Forbes, σημειώνει:
«Το να μένεις για μεγάλο διάστημα στην ίδια εταιρεία δεν σε κάνει απλώς πιστό. Μπορεί να σου προσφέρει απίστευτες ευκαιρίες εξέλιξης, αν επιδιώκεις να προοδεύσεις μέσα στον οργανισμό».

Η ψυχραιμία, η μνήμη και οι σταθερές σχέσεις που αναπτύσσονται με τα χρόνια θεωρούνται ιδιαίτερα καθησυχαστικές για το εσωτερικό περιβάλλον μιας επιχείρησης.

Οι λιγότερο ορατές ψυχολογικές ευαλωτότητες

Ωστόσο, υπάρχει και η άλλη πλευρά. Η επιχειρηματίας Susan McPherson, η οποία απολύθηκε έπειτα από δεκαεπτά χρόνια στην ίδια οργάνωση, εξομολογείται:
«Δεκαεπτά χρόνια είναι πολλά. Κρατιόμουν. Είναι πιο εύκολο να πείθεις τον εαυτό σου να μείνει όταν αυτό φαίνεται η πιο ασφαλής επιλογή. Συχνά πείθουμε τον εαυτό μας για πράγματα που δεν είναι απαραίτητα τα καλύτερα. Δεν είχα αρκετή αυτοπεποίθηση για να φύγω μόνη μου».

Η μαρτυρία της αναδεικνύει τον συνδυασμό φόβου για την αλλαγή και υποτίμησης της προσωπικής αξίας στην αγορά εργασίας.

Ο recruiter Jamie McLaughlin επισημαίνει σε συνέντευξή του στο BBC ότι τέτοιες πορείες «μπορεί να υποδηλώνουν πως η επαγγελματική ανάπτυξη έχει σταματήσει ή ότι το δίκτυο επαφών είναι περιορισμένο». Με άλλα λόγια, αν δεν ανανεώνονται οι δεξιότητες και οι επαγγελματικές σχέσεις, υπάρχει κίνδυνος επαγγελματικής αδράνειας και μειωμένης προσαρμοστικότητας.

Ένα ακόμη συχνό χαρακτηριστικό είναι η υπερταύτιση με την εταιρεία. Η ειδικός στο personal branding Aliza Licht έχει εισαγάγει τον όρο «σύνδρομο του επωνύμου»:
«Το λάθος δεν είναι η αφοσίωση σε μια εταιρεία», αναφέρει στο Forbes. «Το λάθος είναι όταν πάσχεις από αυτό που αποκάλεσα “σύνδρομο του επωνύμου”: όταν η εταιρεία γίνεται η ταυτότητά σου και αντικαθιστάς το δικό σου όνομα με το όνομα της εταιρείας».

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αποχώρηση μοιάζει σχεδόν αδύνατη, γιατί ισοδυναμεί με απώλεια μέρους του εαυτού.

Συνεπώς, το να μένει κανείς για πολλά χρόνια στην ίδια θέση δεν είναι από μόνο του πρόβλημα — αρκεί να διατηρεί ένα περιθώριο ελευθερίας, επαγγελματικό δίκτυο και σχέδια πέρα από τον συγκεκριμένο ρόλο.

Το ουσιαστικό ερώτημα, τελικά, είναι ένα:
Μένω από επιλογή ή επειδή δεν τολμώ πια να φύγω;