Μιλάτε εύκολα με σερβιτόρους και ταμίες; Τι αποκαλύπτει η ψυχολογία
Οι σύντομες συζητήσεις με αγνώστους δεν είναι απαραίτητα απλή ευγένεια – Έρευνες τις συνδέουν με θετικά συναισθήματα και μεγαλύτερη αίσθηση κοινωνικής σύνδεσης
Ένας σύντομος χαιρετισμός στον σερβιτόρο, μια κουβέντα με τον ταμία του σούπερ μάρκετ ή λίγα λόγια με κάποιον που περιμένει στην ίδια ουρά. Για πολλούς είναι συνηθισμένες στιγμές της καθημερινότητας. Για άλλους, περιττές συζητήσεις με ανθρώπους που πιθανότατα δεν θα ξανασυναντήσουν.
Κι όμως, αυτές οι μικρές κοινωνικές επαφές μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σημασία από όση φανταζόμαστε.
Όπως αναφέρει το γαλλικό περιοδικό Psychologies, με αφορμή επιστημονικές μελέτες για την ανθρώπινη συμπεριφορά, η διάθεση να επικοινωνούμε με αγνώστους συνδέεται με την προσοχή που δίνουμε στους ανθρώπους γύρω μας και με την ανάγκη για κοινωνική επαφή.
Γιατί έχει σημασία μια απλή κουβέντα
Στην καθημερινότητα, οι συναλλαγές γίνονται συχνά μηχανικά. Παραγγέλνουμε έναν καφέ, πληρώνουμε στο ταμείο και συνεχίζουμε τη μέρα μας, χωρίς να ανταλλάξουμε κάτι περισσότερο από τις απολύτως απαραίτητες λέξεις.
Μια έρευνα των ψυχολόγων Gillian Sandstrom και Elizabeth Dunn, που δημοσιεύθηκε το 2014 στο επιστημονικό περιοδικό Social Psychological and Personality Science, εξέτασε τι συμβαίνει όταν μια τέτοια συναλλαγή αποκτά πιο προσωπικό χαρακτήρα.
Οι συμμετέχοντες που χαμογέλασαν, διατήρησαν οπτική επαφή και συνομίλησαν σύντομα με έναν εργαζόμενο σε καφετέρια ανέφεραν πιο θετικά συναισθήματα σε σύγκριση με όσους προσπάθησαν απλώς να ολοκληρώσουν τη συναλλαγή όσο το δυνατόν γρηγορότερα.
Οι ερευνητές συνέδεσαν το αποτέλεσμα με την αίσθηση ότι το άτομο ανήκει σε ένα κοινωνικό σύνολο.
Δεν χρειάζεται να είστε εξωστρεφείς
Η ευκολία στην επικοινωνία με αγνώστους συνδέεται συχνά με την εξωστρέφεια. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι μόνο οι εξωστρεφείς άνθρωποι μπορούν να απολαμβάνουν τέτοιες επαφές.
Έρευνα των William Fleeson και Joshua Wilt, που δημοσιεύθηκε το 2010 στο Journal of Personality, έδειξε ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν παραμένει ίδια σε κάθε περίσταση.
Ένας άνθρωπος μπορεί να συμπεριφέρεται πιο ανοιχτά και κοινωνικά σε συγκεκριμένες στιγμές, ακόμη κι αν δεν θεωρεί τον εαυτό του ιδιαίτερα εξωστρεφή.
Επομένως, η διάθεση για μια σύντομη συζήτηση δεν είναι αποκλειστικό χαρακτηριστικό ενός τύπου προσωπικότητας.
Η σημασία των ανθρώπων που γνωρίζουμε ελάχιστα
Οι μικρές αυτές επαφές σχετίζονται με αυτό που ο κοινωνιολόγος Mark Granovetter περιέγραψε ως «αδύναμους δεσμούς».
Πρόκειται για τις κοινωνικές σχέσεις με ανθρώπους που δεν ανήκουν στον στενό κύκλο φίλων ή συγγενών μας, αλλά συναντούμε περιστασιακά: έναν γείτονα, έναν υπάλληλο ή κάποιον που βλέπουμε συχνά στη διαδρομή προς τη δουλειά.
Παρότι τέτοιες σχέσεις δεν έχουν την οικειότητα μιας στενής φιλίας, μπορούν να ενισχύσουν την αίσθηση σύνδεσης με την κοινότητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σύντομη συνομιλία δημιουργεί έναν ουσιαστικό δεσμό. Δείχνει, όμως, ότι η κοινωνική επαφή δεν περιορίζεται στις προσωπικές μας σχέσεις.
Μπορούμε να καλλιεργήσουμε μεγαλύτερη προσοχή στους άλλους;
Το Psychologies συνδέει επίσης αυτές τις καθημερινές συμπεριφορές με την ενσυναίσθηση και τη συμπόνια.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2013 στο επιστημονικό περιοδικό Cerebral Cortex έδειξε ότι η εξάσκηση στη συμπόνια μπορεί να επιφέρει μεταβολές τόσο στις συναισθηματικές αντιδράσεις όσο και στην εγκεφαλική δραστηριότητα.
Βέβαια, η συγκεκριμένη μελέτη δεν εξέτασε τις συζητήσεις με σερβιτόρους ή ταμίες. Υποστηρίζει, ωστόσο, την ευρύτερη άποψη ότι ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στους άλλους μπορεί να καλλιεργηθεί.
Το συμπέρασμα είναι απλό: μια φιλική κουβέντα με έναν άγνωστο δεν αποτελεί τεστ προσωπικότητας ούτε απόδειξη υψηλής συναισθηματικής νοημοσύνης. Μπορεί, όμως, να προσφέρει μια ευχάριστη στιγμή και στους δύο ανθρώπους, κάνοντας μια συνηθισμένη συναλλαγή λίγο πιο ανθρώπινη.