Πατάτε συνέχεια «αναβολή» στο ξυπνητήρι; Τα 7 χαρακτηριστικά που αναφέρουν οι ψυχολόγοι
Δεν είναι πάντα η κούραση που μας κρατά στο κρεβάτι λίγα λεπτά παραπάνω – Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτή την καθημερινή συνήθεια
Το ξυπνητήρι χτυπά, το κλείνετε για άλλα πέντε λεπτά και, όταν ξαναχτυπήσει, κάνετε ακριβώς το ίδιο. Για αρκετούς ανθρώπους, το πρωινό ξεκίνημα μοιάζει κάπως έτσι, ενώ άλλοι φροντίζουν από το προηγούμενο βράδυ να βάλουν δύο και τρία ξυπνητήρια.
Η πρώτη εξήγηση που έρχεται στο μυαλό είναι η κούραση. Δεν είναι όμως πάντα αυτή η μοναδική αιτία. Σύμφωνα με ψυχολόγους που μίλησαν στο αμερικανικό περιοδικό Parade, πίσω από τη συνήθεια να αναβάλλουμε συνεχώς το ξύπνημα μπορεί να βρίσκονται το άγχος, ο τρόπος που οργανώνουμε τον χρόνο μας ή ακόμη και οι απαιτήσεις που έχουμε από τον εαυτό μας.
Γιατί δυσκολευόμαστε να σηκωθούμε το πρωί;
Η ψυχολόγος Alice Connors-Kellgren εξηγεί ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, όσοι πατούν το κουμπί αναβολής το κάνουν επειδή ο οργανισμός τους δεν είναι ακόμη έτοιμος να ξυπνήσει.
Μπορεί να έχουν κοιμηθεί αργά το προηγούμενο βράδυ, να ξύπνησαν αρκετές φορές μέσα στη νύχτα ή απλώς να μην έχουν ξεκουραστεί όσο χρειάζονται.
Υπάρχει όμως και η ψυχολογική πλευρά. Όταν η ημέρα που ακολουθεί είναι γεμάτη υποχρεώσεις, το να μείνουμε για λίγο ακόμη στο κρεβάτι μπορεί να λειτουργεί σαν μια μικρή αναβολή όσων μας περιμένουν.
Η ψυχολόγος Patricia S. Dixon σημειώνει ότι με αυτόν τον τρόπο καθυστερούμε, έστω και για μερικά λεπτά, να έρθουμε αντιμέτωποι με τις ευθύνες της ημέρας.
Τα 7 χαρακτηριστικά που μπορεί να συνδέονται με την αναβολή του ξυπνητηριού
Οι ψυχολόγοι περιγράφουν επτά χαρακτηριστικά και συμπεριφορές που ενδέχεται να σχετίζονται με αυτή τη συνήθεια. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι όποιος πατά «αναβολή» έχει απαραίτητα κάποιο από αυτά.
1. Προτιμούν να ξυπνούν σταδιακά
Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται με το απότομο ξύπνημα. Αντί να πεταχτούν από το κρεβάτι με τον πρώτο ήχο, θέλουν λίγα λεπτά για να περάσουν από τον ύπνο στην καθημερινότητά τους.
Για αυτούς, η αναβολή του ξυπνητηριού είναι ένας τρόπος να κάνουν το πρωινό ξεκίνημα λιγότερο απότομο.
2. Δυσκολεύονται να οργανώσουν τον χρόνο τους
Μερικές φορές το πρόβλημα ξεκινά από το προηγούμενο βράδυ. Κάποιος μπορεί να καθυστερεί να κοιμηθεί και το πρωί να δυσκολεύεται να σηκωθεί.
Άλλοι βάζουν το ξυπνητήρι νωρίτερα από την ώρα που πραγματικά χρειάζεται, γνωρίζοντας ότι θα το αναβάλουν αρκετές φορές μέχρι να σηκωθούν.
3. Έχουν άγχος για όσα τους περιμένουν
Μια απαιτητική ημέρα στη δουλειά, πολλές υποχρεώσεις ή μια δύσκολη κατάσταση μπορεί να κάνουν το πρωινό ξύπνημα ακόμη πιο δυσάρεστο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα επιπλέον λεπτά στο κρεβάτι λειτουργούν σαν μια προσωρινή απομάκρυνση από το άγχος.
4. Δεν είναι πάντα συνεπείς με το πρόγραμμά τους
Η Alice Connors-Kellgren αναφέρεται και σε ανθρώπους που δεν ακολουθούν εύκολα ένα σταθερό πρόγραμμα ή έχουν πιο χαλαρή σχέση με την ώρα και τις υποχρεώσεις τους.
Αυτό μπορεί να επηρεάζει τόσο την ώρα που πηγαίνουν για ύπνο όσο και την ώρα που σηκώνονται το πρωί.
5. Δεν έχουν αρκετό κίνητρο για να ξεκινήσουν την ημέρα
Όταν κάποιος δεν έχει διάθεση ή δεν βρίσκει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε όσα τον περιμένουν, μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο να αφήσει το κρεβάτι.
Η έλλειψη κινήτρου δεν σημαίνει απαραίτητα τεμπελιά. Μπορεί να συνδέεται με μια περίοδο κατά την οποία η καθημερινότητα μοιάζει μονότονη ή χωρίς ιδιαίτερο νόημα.
6. Έχουν πολύ υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό τους
Μπορεί να ακούγεται παράξενο, όμως και η τελειομανία ενδέχεται να παίζει ρόλο.
Η ψυχολόγος Cynthia Shaw εξηγεί ότι άνθρωποι που απαιτούν συνεχώς πολλά από τον εαυτό τους μπορεί να αισθάνονται πιεσμένοι πριν ακόμη ξεκινήσει η ημέρα τους.
Έτσι, το να σηκωθούν από το κρεβάτι γίνεται δυσκολότερο, καθώς σκέφτονται ήδη όλα όσα πρέπει να καταφέρουν.
7. Βλέπουν πιο απαισιόδοξα την ημέρα που έρχεται
Τέλος, η αναβολή του ξυπνητηριού μπορεί να συνδέεται και με την απαισιοδοξία.
Όταν κάποιος δεν περιμένει κάτι ευχάριστο από την ημέρα που ξεκινά, είναι πιθανό να μην έχει ιδιαίτερη διάθεση να σηκωθεί.
Όπως επισημαίνει η Alice Connors-Kellgren, ορισμένοι άνθρωποι καθυστερούν το ξύπνημα επειδή δεν αισθάνονται αισιόδοξοι για όσα τους περιμένουν.
Είναι τελικά κακό να αναβάλλουμε το ξυπνητήρι;
Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Sleep Research εξέτασε τη συγκεκριμένη συνήθεια και διαπίστωσε ότι η σύντομη αναβολή του ξυπνητηριού δεν έχει απαραίτητα αρνητικές συνέπειες για όλους.
Μάλιστα, σε εργαστηριακή μελέτη με 31 ανθρώπους που συνήθιζαν να αναβάλλουν το ξυπνητήρι, τα 30 λεπτά διακοπτόμενου πρωινού ύπνου είτε βελτίωσαν είτε δεν επηρέασαν την απόδοσή τους σε γνωστικές δοκιμασίες αμέσως μετά το ξύπνημα.
Αυτό που έχει σημασία είναι ο λόγος για τον οποίο κάποιος δυσκολεύεται να σηκωθεί.
Αν απλώς χρειάζεται λίγα λεπτά για να ξυπνήσει, η συνήθεια δεν αποτελεί από μόνη της λόγο ανησυχίας. Αν όμως η δυσκολία είναι καθημερινή και συνοδεύεται από έντονη κούραση, άγχος ή έλλειψη διάθεσης, αξίζει να αναζητηθεί τι βρίσκεται πίσω από αυτήν.